festiwal schnabla

festiwal schnabla (6)

 

Tegoroczne wydarzenie - Muzyczne Tradycje Obszaru Pogranicza „Józef Ignacy Schnabel na pograniczu” w ramach IX Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego „Muzyka u J.I. Schnabla” w Nowogrodźcu zapowiada bogaty program muzyczny, który związany jest z propagowaniem  tradycji muzycznych miasta. Inauguracja rozpocznie się 17 maja w Kościele pw. św. Mikołaja recitalem organowym wykonanym przez młodego artystę z Polski Mateusza Rzewuskiego, uzdolnionego organistę i laureata prestiżowych konkursów. Kolejny dzień w Kościele Parafialnym pw. św. Piotra i Pawła w Nowogrodźcu to przede wszystkim prezentacja Valentina Ghita z Rumunii, który jest mistrzem w grze na oboju. Towarzyszyć mu będzie Katarzyna Neugebauer, znakomita pianistka. Piątkowy wieczór związany będzie z tatarskimi rytmami za sprawą studyjnego projektu Yazcite, który tworzą polscy muzycy. Podczas koncertu zostaną wykorzystane tradycyjne instrumenty, które sprawdzają się nie tylko w muzyce tatarskiej, np. fidel, duduk czy chiński instrument dęty hulusi. Czwarty dzień wydarzenia należeć będzie do mezzosopranistki z Czech Ester Pavlu przy akompaniamencie syryjskiego pianisty Ahmada Hedar z Syrii. Koncert Finałowy dnia 21 maja w wykonaniu czeskiej Orkiestry Kameralnej im. Józefa Suka zakończy IX edycję wydarzenia. Nieodzownym elementem podczas otwarcia i zamknięcia Festiwalu jest symboliczne odwołanie do muzycznych tradycji miasta poprzez zagranie Hejnału Nowogrodźca przez adeptów Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, który jest 10-taktową kompozycją wyłonioną w ramach konkursu adresowanego do kompozytorów i młodych muzyków z Dolnego Śląska. Dodatkowo imprezie towarzyszyć będzie dwudniowa Polsko-Czeska Konferencja Naukowa „Józef Ignacy Schnabel i jego epoka” w 250. rocznicę Patrona Festiwalu oraz warsztaty artystyczne „Zagraj Schnabla” dla uczniów Podstawowej Szkoły Artystycznej im. Karela Haliřa we Vrchlabi oraz członków sekcji dętej działającej przy Gminnym Centrum Kultury i Sporu w Nowogrodźcu. Patronat honorowy nad tegoroczną edycją Festiwalu objęło znakomite grono, które od lat wspiera inicjatywę tworzenia tego niezwykłego wydarzenia. Należą do nich Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Rektor Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wroclawiu prof. Grzegorz Kurzyński, Biskup Diecezji Legnickiej dr hab. Zbigniew Kiernikowski, Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Nowogrodźcu oraz Burmistrz Nowogrodźca Robert Relich. 

 

logotypy strona

 

plakat festiwal schnabla 2017

ulotka strona internetowa

 

 

Organy oraz muzyka organowa stały się tematem wiodącym w profilu artystycznym festiwalu, poczynając od roku 2012, kiedy to współfinansowany ze środków unijnych projekt dotacji dotyczył również rewitalizacji zabytkowych organów w kościele św. Mikołaja w Nowogrodźcu.


Renowacja zabytkowego instrumentu Heinricha Schlaga, przeprowadzona przez firmę A. Wolański z Lubania, objęła swym zakresem rekonstrukcję brakujących głosów, odnowienie zachowanych elementów oraz nadanie pierwotnej świetności szafie organowej wraz z przywróceniem właściwej kolorystyki. Efektem tych prac było oddanie do użytku liturgicznego i artystycznego instrumentu zarówno w jego oryginalnym brzmieniu jak i budowie. Walory brzmieniowe, dopasowane do kubatury wnętrza świątyni nadają sie szczególnie do wykorzystania w koncertach o charakterze kameralnym. Na organach tych koncertowali uznani organiści podczas recitali inaugurujących IV oraz V edycję festiwalu: Piotr Rojek oraz Witold Zaborny.


Instrument pochodzi z początku XX wieku, wybudowany został przez firmę Heinrich Schlag vormals Gebrüder Schlag - Schweidnitz. Dwumanuałowy, z pedałem, o trakturze pneumatycznej.

 Dyspozycja:organy mikolaja

I Hauptwerk: (C – c’’’)

  • Bordun 16’
  • Principal 8’
  • Gambe 8’
  • Gedackt 8’
  • Octave 4’
  • Mixtur 3 fach.

II Oberwerk: (C – c’’’)

  • Hohlflote 8’
  • Aeoline 8’
  • Rohrflöte

III Pedal: (C – d’)

  • Subbas 16
  • Violon 8’
  • Prinzipal 8’

Kopulacje:

Manual I – II.

Pedal – Man I.

Pedal – Man II.

Forte

 

 

 

Odbywający się co roku w maju festiwal jest również okazją do zaprezentowania artystycznych możliwości dużych organów kościoła parafialnego pw. Apostołów Piotra i Pawła w Nowogrodźcu. Instrument poddawany jest przed festiwalami generalnym przeglądom wraz ze strojeniem oraz intonacją głosów. Paleta dźwiękowa tych organów, mimo charakteru wybitnie romantycznego, pozwala na interesujące prezentowanie zarówno muzyki barokowej jak i XIX-wiecznej. Za kontuarem organów Heinricha Schlaga roku gościli tacy wirtuozi jak: Gerhard Weinberger (Niemcy), Lothar Rueckert (Niemcy), Sergey Shein (Norwegia), Andrzej Chorosiński, Piotr Rojek.


Instrument został wybudowany w roku 1895 przez firmę Heinrich Schlag § Söhne - Schweidnitz. Dwumanuałowy, z pedałem, trakturą pneumatyczna, wiatrowniami stożkowymi.

 

Dyspozycja:organy pawla

I Hauptwerk: (C – c’’’)

  •          Bordun 16’
  •          Principal 8’
  •          Quinte 2 2/3’ 
  •          Gambe 8’
  •          Gemshorn 8’
  •          Gedackt 8’
  •          Octave 4’
  •          Spitzflöte 4’
  •          Trompete 8’
  •          Mixtur 3-4 fach.

II Oberwerk: (C – c’’’)

  •          L. Gedackt 16’
  •          G. Principal 8’
  •          Salicet 8’
  •          Aeoline 8’
  •          Nassat 2 2/3’
  •          Geigen Principal 4’
  •          Nachthorn 2’
  •          Rauschquinte 2 fach.

III Pedal: (C – d’)

  •          Posaune 16’
  •          Violon 16’
  •          Subbas 16
  •          Choralbass 4’
  •          Octavbass 8’
  •          Cello 8’

Kopulacje:

Manual I – II.

Pedal – Man I.

Pedal – Man II.

Mezzoforte

Forte

 

 

Józef Ignacy Schnabel (*1767, Nowogrodziec – †1831, Wrocław)


O sławie Schnabla jako dyrygenta, organizatora życia muzycznego oraz wieloletniego Kapelmistrza Katedry św. Jana we Wrocławiu świadczą dziś przede wszystkim liczne dokumenty z epoki. Za najważniejsze należy uznać rekomendacje prasy europejskiej z lipską Allgemeine Musikalische Zeitung na czele, w której częste relacje o kompozytorze ze Śląska mogłyby ułożyć się w zajmującą opowieść o jego szybkiej karierze w środowisku muzycznym.
Schnabel otrzymał w młodości komplementarne wykształcenie muzyczne, które uzupełniał po swym przybyciu do Wrocławia w 1797 roku. Nauka gry na instrumentach, kompozycji i dyrygowania, zgodnie z wielowiekową tradycją, traktowana była wówczas całościowo. Dzięki tej metodzie kompozytor po napisaniu muzyki, mógł dyrygować jej wykonaniem, a jednocześnie brać w nim udział jako skrzypek lub organista. Lecz nie tylko w systemie kształcenia należy upatrywać źródła fenomenu uniwersalizmu muzycznego Schnabla. Należał on bowiem do wąskiego grona ludzi uzdolnionych, a jednocześnie bardzo pracowitych, w życiu których natchnienie szło zawsze w parze ze zdecydowaniem i nieugiętością. Dowiódł tego już w okresie swej pracy w parzyckiej szkole, kiedy z grupy swych uczniów stworzył amatorską orkiestrę, wykonującą między innymi dzieła Mozarta. Dowiódł tego także we Wrocławiu, gdzie znacząco podniósł poziom i wzbogacił repertuar zastanych orkiestr, tak iż zyskał słowa uznania samego Beethovena. Ponieważ zachowały się do naszych czasów programy koncertów wykonywanych pod dyrekcją Schnabla, łatwo możemy spostrzec, że były to przedsięwzięcia bardzo ambitne. Komplet symfonii Beethovena, wielkie oratoria Haydna, Requiem Mozarta – z tymi dziełami wrocławianie zetknęli się po raz pierwszy dzięki talentom muzycznym i organizacyjnym Schnabla.


Muzyka w Katedrze, w okresie sprawowania przez niego funkcji kapelmistrza, również zalśniła odpowiednim do rangi tego miejsca blaskiem. Nie był to wszakże blask zeświecczonej muzyki religijnej, jaką tworzyli Mozart czy w późnym okresie życia Haydn, pełnej popisowych arii, brawurowych tematów fug czy tanecznych rytmów. Msze, offertoria, graduały Schnabla to utwory pełne melodyjności, szlachetnej prostoty i wyrafinowanej harmonii. Ich autor unikał kontrapunktycznych zawiłości, zaciemniających znaczenie słów – tekst bowiem miał być celem, nie zaś pretekstem do powstania takiej czy innej kompozycji. Dzięki tak ujętej interpretacji stylu kościelnego (Kirchenstil) powstało ponad dwieście utworów o niezaprzeczalnym pięknie, przepełnionych duchem nabożnego skupienia i odpowiednią do okoliczności wykonania powagą.


Wierzę, że nadejdą dni, kiedy twórczość Józefa Ignacego Schnabla na stałe wejdzie do repertuaru koncertów muzyki wokalno-instrumentalnej. Obecny festiwal jest przynoszącym wiele satysfakcji dowodem na rozpoczęcie się tego procesu, gdyż – tak jak w edycjach ubiegłorocznych – podczas koncertu finałowego będziemy mieli okazję usłyszeć jedno z dzieł wrocławskiego kapelmistrza, a naszego wielkiego Rodaka. Zanim jednak świat muzyczny pozna i przyjmie całość tej bogatej spuścizny artystycznej, naszym zadaniem jest chronić ją i zabezpieczyć przed upływem czasu. Dotyczy to zwłaszcza nieznanych zbiorów muzykaliów rozsianych po terenie Dolnego Śląska, które wciąż czekają na uporządkowanie i skatalogowanie, a w przyszłości na powtórne odrodzenie w żywej praktyce wykonawczej.


Mariusz Urban

Masz ciekawe pomysły? Chcesz się nimi z nami podzielić? A może chcesz wziąć udział w organizowanych przez nas zajęciach?